هر دو نوع سقف یوبوت و وافل، جزو پرکاربردترین سیستمهای اجرایی سقف بتنی میباشند. این دو نوع سقف در عین حال که دارای شباهتهای بسیاری هستند، دارای برخی تفاوتهای فنی و اقتصادی نیز میباشند که در ادامه این محتوا از سایت بایا فولاد زند قصد داریم آنها را بررسی کنیم.
سقف یوبوت چیست؟

سقف یوبوت یکی از انواع سقفهای دال مجوف به شمار میرود که در آن از سیستمهای سازهای توخالی استفاده میشود. در ساخت سقف یوبوت از قالبهایی از جنس پلیپروپیلن استفاده میشود که در برابر فشارهای مختلف، مقاوم میباشند و جزو قالبهای ماندگار هستند.
این نوع سقف از دو لایه ساخته شده است که جنس این لایهها، بتن مسلح میباشد. لایههای تولید شده از بتن مسلح در دو لایه پایینی و بالایی و به صورت گسترده قرار میگیرند و برای پر کردن حد فاصل میان آنها نیز از نوعی بلوک استفاده میشود.
با توجه به طراحی سقف وافل، اینطور میتوان گفت که در این نوع سقف، بتنهای مرده حذف میشوند و وزن سقف کاهش پیدا میکند. این نوع سقفها دارای وزن پایین و مقاومت بسیار بالایی هستند و به همین دلیل نیز بیشتر در پروژههای سنگین کاربرد دارند.
سقف وافل چیست؟

از دیگر انواع سقف پرکاربرد، سقف وافل است که مشابه با سقف یوبوت، نوعی سقف دال مجوف به شمار میرود. در این نوع سقف، بعد از بتنریزی، امکان جداسازی قالب وافل و استفاده مجدد از آن وجود دارد؛ به همین دلیل در دستهبندی قالب غیرماندگار قرار میگیرند.
این نوع سقف تحت عناوین دیگری شامل سقف مشبک نیز شناخته میشود و در دو نوع یکطرفه و دوطرفه موجود است. از مزیتهای این نوع سقف پوششدهی و اکسپوز خوب و همینطور کاهش هزینههای اجرایی در مقایسه با دیگر سقفهاست.
تفاوت سقف وافل و یوبوت
مهمترین تفاوت این دو سیستم به نحوه ایجاد فضای خالی در سقف و وضعیت قالب پس از بتنریزی مربوط میشود.
در سقف وافل از قالبهای غیرماندگار استفاده میشود. قالبها پیش از بتنریزی در محل قرار میگیرند و پس از گیرش بتن و رسیدن سقف به شرایط لازم، از زیر سقف خارج میشوند و امکان استفاده مجدد از آنها وجود دارد.
در سقف یوبوت، المانهای توخالی داخل ساختار سقف باقی میمانند و بین لایههای بتن قرار میگیرند. در نتیجه، برخلاف وافل، قالبهای یوبوت پس از بتنریزی از سقف خارج نمیشوند
تفاوت سقف وافل و یوبوت از نظر آیین نامهای
بر اساس آییننامههای بینالمللی و مقررات ملی ساختمان، سقف وافل مورد تائید است؛ ضمن اینکه سقف یوبوت نیز در کشورمان از نظر آییننامهای، تائید شده محسوب میشود. الزامات فنی سقف بتن مسلح مجوف با تیرچه دو طرفه با قالبهای ماندگار توسط مرکز تحقیقات راه و مسکن و شهرسازی و پس از راهیابی سیستم یوبوت به کشورمان منتشر گردید.
تفاوت سقف یوبوت و وافل از نظر آییننامهای در کشورمان، این است که به طور کلی دال مجوف زمان زیادی نیست که اختراع شده است؛ این سیستم در سال 90 به کشورمان راه یافت و بر اساس آییننامه نیز قابل اجرا میباشد. اما نکته اینجاست که در این زمان کوتاه، این نوع سیستم با برخی معایب همراه بوده است که زمینهساز بیمیلی کارفرمایان برای اجرای آن شده است.
در نقطه مقابل سقف وافل قرار دارد که یک سیستم با قدمت طولانیتر محسوب میشود. مقررات و ضوابط اجرای این نوع سقف، از سالهای دور در آییننامههای ایران وجود داشته است و حالا بیش از 50 سال است که این نوع سقف در کشورمان اجرا میشود. به همین دلیل بسیاری از کارفرمایان ترجیح میدهند، این نوع سقف را برای اجرا در سازه انتخاب کنند.
بررسی وافل و یوبوت از نظر وزن و بار مرده
در سقف وافل در مقایسه با سقف یوبوت، از بتن و میلگرد کمتری استفاده میشود. از سویی دیگر سقف وافل از طراحی مشبکی برخوردار است؛ این دو موضوع در کنار یکدیگر باعث کاهش بار مرده بر روی سقف خواهند شد.
تفاوت سقف وافل و یوبوت از نظر روش اجرا
در سقف وافل، ابتدا زیرسازی و قالببندی انجام میشود و قالبهای وافل مطابق پلان در محل خود قرار میگیرند. سپس عملیات آرماتوربندی و بتنریزی انجام شده و بعد از رسیدن بتن به شرایط لازم، قالبها خارج میشوند.
در سیستم یوبوت، المانهای توخالی بین لایههای بتن و آرماتورها قرار میگیرند و بخشی از فرآیند اجرا باید به گونهای انجام شود که این المانها در محل مناسب خود ثابت باقی بمانند و بتنریزی به شکل صحیح انجام شود. الزامات فنی این سیستم نیز بر اجرای صحیح المانهای ماندگار و بتنریزی مناسب تأکید دارد.
بنابراین روش اجرا، نوع زیرسازی و تجهیزات مورد نیاز این دو سیستم با یکدیگر تفاوت دارد.
تفاوت سقف وافل و یوبوت از نظر قیمت و هزینه اجرا
در قسمت قبلی بررسی کردیم که میزان بتن و میلگرد سقف وافل در مقایسه با یوبوت کمتر است. کاهش استفاده از میلگرد و بتن در فونداسیون و تیر و ستون، در نهایت هزینههای اجرای سقف وافل را به حداقل میرساند. لازم به ذکر است که در سقف یوبوت استفاده از روانکننده ضرورت دارد که بر هزینههایی نهای پروژه اضافه میکند.
در یک شرایط برابر، هزینه و دستمزد اجرای سقف وافل در مقایسه با سقف یوبوت کمتر میباشد و دلیل این موضوع نیز حجم آرماتوربندی کمتر در سقف وافل است.

تفاوت سقف وافل و یوبوت از نظر عایق صوتی و حرارتی
یکی از معایب سقف وافل، عدم عملکرد مناسب به عنوان یک عایق صوتی و حرارتی است. به همین دلیل باید در کنار استفاده از این نوع سقف، از سقف کاذب و یا کناف نیز استفاده شود که این موضوع زمینهساز افزایش هزینههاست. در حقیقت برخورداری از طراحی مشبک و همینطور ضخامت کم، منجر به بروز این ضعف در سقف وافل شده است.
یک تفاوت سقف یوبوت و وافل در همین زمینه است. به طوری که سقف یوبوت به دلیل برخورداری از دو لایه بتن و همینطور ساختار مجوف، یک عایق صوتی و حرارتی مناسب به شمار میرود.
تفاوت سقف وافل و یوبوت از لحاظ مدت زمان اجرا
در مورد سرعت اجرای سقف، باید بگوییم که در اجرای سقف وافل از جک، لوله و میلگرد کمتری برای آرماتوربندی استفاده میشود؛ به همین دلیل در کل میتوانیم بگوییم که سرعت اجرای این نوع سقف بیشتر میباشد. ضمن اینکه این نوع سقف را میتوان به صورت مستقیم و بدون نیاز به رفرش کردن سه لایه یا پلی وود اجرا نمود. تمامی این موارد یعنی سرعت اجرای این نوع سقف بالاست.
برای ساخت سقفهای یوبوت، نیاز به زیرسازیهای محکم وجود دارد. به طوری که در اغلب موارد باید از داربستهای چکشی و یا اسکافلد استفاده گردد. همینطور آرماتوربندی این سیستم نیز باید در دو مرحله و با حجم بالاتری صورت بگیرد که تمامی این موارد با افزایش مدت زمان اجرای این نوع سقف همراه است. در نظر داشته باشید که برای دو سقف پایینی حتما باید بتنریزی و جک اطمینان نیز استفاده شود.
تفاوت سقف وافل و یوبوت از لحاظ کیفیت اجرا
بخش مهمی از کیفیت اجرای یک سقف وابسته به مجری سازه است. به طوری که اگر کاستی در عملکرد مجری سقف باشد، خیلی دقیق نمیتوان نواقص را به سیستم یک نوع خاص از سقف ارتباط داد.
بخش دیگری از کیفیت اجرا وابسته به کیفیت مصالح میباشد؛ در حال حاضر متاسفانه برای تولید سیستم دال مجوف، تولیدکنندگان بیشناسنامه باعث شدهاند که یوبوتهای بدون استاندارد وارد بازار شوند. به طوری که بسیاری از آنها پیش از بتنریزی میشکنند و یا با بتن پر میشوند که همین موضوع باعث افزایش بار مرده سقف میگردد.
در سقف وافل طرح و اجرا یکسان است؛ ضمن اینکه با توجه به سالها استفاده از این نوع سقف، اغلب تولیدکنندگان در ایران، یک محصول باکیفیت و قابل قبول را به مشتریان خود ارائه میدهند. البته این نوع سقف با مشکلاتی از جمله کرمو شدن بتن و یا استفاده از روان کننده در سقف که در سقف یوبوت نیاز است نیز مواجه نمیباشد.
تفاوت سقف وافل و یوبوت از نظر معماری
یکی از تفاوتهای قابل توجه این دو سیستم، شکل ظاهری زیر سقف است.
در سقف وافل، پس از خروج قالبها، سطح زیرین سقف به شکل مشبک دیده میشود و این فرم میتواند در برخی پروژهها به عنوان بخشی از طراحی معماری مورد استفاده قرار گیرد.
در مقابل، سیستم یوبوت یک دال مجوف با سطح زیرین نسبتاً تخت ایجاد میکند و در صورت نیاز، میتوان از پوششهای معماری مانند سقف کاذب استفاده کرد.
بنابراین اگر ظاهر مشبک و اجرای سقف اکسپوز برای پروژه اهمیت داشته باشد، سقف وافل میتواند از این نظر مزیت داشته باشد.
تفاوت سقف وافل و یوبوت از نظر معماری
یکی از تفاوتهای قابل توجه این دو سیستم، شکل ظاهری زیر سقف است.
در سقف وافل، پس از خروج قالبها، سطح زیرین سقف به شکل مشبک دیده میشود و این فرم میتواند در برخی پروژهها به عنوان بخشی از طراحی معماری مورد استفاده قرار گیرد.
در مقابل، سیستم یوبوت یک دال مجوف با سطح زیرین نسبتاً تخت ایجاد میکند و در صورت نیاز، میتوان از پوششهای معماری مانند سقف کاذب استفاده کرد.
بنابراین اگر ظاهر مشبک و اجرای سقف اکسپوز برای پروژه اهمیت داشته باشد، سقف وافل میتواند از این نظر مزیت داشته باشد.
تفاوت سقف وافل و یوبوت از نظر ایمنی در برابر زلزله و حریق
یک تفاوت سقف یوبوت و وافل، در ایجاد وزن مرده است؛ به طوری که سقف وافل دارای وزن مرده کمتری نسبت به سقف یوبوت میباشد. به همین دلیل نیز عملکرد و مقاومت بهتری نیز در برابر زلزله دارد.
به طور کلی ضخامت کلی سقف وافل بین 250 تا 500 میلیمتر میباشد؛ همینطور این نوع سقف دارای طراحی مشبک و جداره نازک است و عملکرد خیلی خوبی را در برابر حریق و آتش سوزی ندارد.
این در حالی است که سقف یوبوت دارای ضخامت بیشتری است که عملکرد سقف را در برابر حریق بهبود میبخشد. در این نوع سقف، به دلیل عملکرد عایقی بهتر، انتقال دما نیز کندتر است. به طوری که بر اساس بررسیهای فنی صورت گرفته، میتواند حداکثر سه ساعت دمای هزار درجه را تحمل کند.
بررسی سقف وافل و یوبوت از نظر زیبایی
یکی از دلایل محبوبیت سقف وافل، طراحی ظاهری زیبا و نمای اکسپوز است. به طوری که این سیستم در دوران هخامنشیان و یونان باستان نیز بسیار محبوب بوده است. البته از آن زمان تا به امروز، شاهد بهینهسازی این نوع سقف و پیشرفتهتر شدن آن شدهایم. این در حالی است که سقف یوبوت، دارای طراحی صافی میباشد.

سخن پایانی
در این محتوا از وبسایت بایا فولاد زند به بررسی تفاوت سقف یوبوت و وافل پرداختیم. معمولا در ساختمانهایی با ارتفاع بلند از سقف وافل استفاده میشود. البته هر دو نوع سقف وافل و یوبوت برای پوشش دهانههای بلند مناسب هستند. در شرایط برابر نیز سقف وافل اقتصادیتر و به صرفهتر میباشد.
درصورتی که در این زمینه تجربه دارید، تجربیات خود را با ما و همراهان سایت به اشتراک بگذارید. برای درج نظر به بخش دیدگاهها مراجعه کنید.
سوالات متداول درباره تفاوت سقف یوبوت و وافل
تفاوت اصلی سقف وافل و یوبوت چیست؟
مهمترین تفاوت این دو سیستم به نحوه ایجاد فضای خالی در سقف و نوع قالب مربوط میشود. در سقف وافل از قالبهای غیرماندگار استفاده میشود که پس از اجرای بتن امکان خروج و استفاده مجدد دارند، در حالی که المانهای یوبوت در ساختار سقف باقی میمانند.
سقف وافل بهتر است یا یوبوت؟
هیچکدام را نمیتوان برای تمام پروژهها به عنوان گزینه بهتر معرفی کرد. انتخاب بین وافل و یوبوت به عواملی مانند دهانه، بارگذاری، طراحی سازه، معماری، هزینه و شرایط اجرای پروژه بستگی دارد.
سقف وافل ارزانتر است یا یوبوت؟
هزینه نهایی به شرایط پروژه، میزان بتن و فولاد مصرفی، قالب یا المان مورد استفاده، زیرسازی، نیروی اجرایی، تجهیزات و حمل بستگی دارد. بنابراین نمیتوان بدون بررسی یک پروژه مشخص، یکی از دو سیستم را همیشه ارزانتر دانست.
تفاوت قالب وافل و یوبوت چیست؟
قالبهای وافل معمولاً به صورت غیرماندگار استفاده میشوند و پس از رسیدن بتن به شرایط لازم از سقف خارج میشوند؛ اما المانهای یوبوت به عنوان اجزای ماندگار در داخل دال باقی میمانند.
آیا قالب وافل قابل استفاده مجدد است؟
بله، یکی از ویژگیهای مهم قالب وافل امکان استفاده مجدد آن است. تعداد دفعات استفاده به جنس، کیفیت، نحوه حمل، جداسازی و نگهداری قالب بستگی دارد.
آیا سقف وافل سبکتر از یوبوت است؟
وزن نهایی هر دو سیستم به طراحی، ضخامت سقف، ابعاد فضاهای خالی، مقدار بتن و آرماتور و سایر مشخصات پروژه بستگی دارد. برای مقایسه دقیق باید هر دو سیستم با شرایط سازهای یکسان محاسبه شوند.
سقف وافل برای چه پروژههایی مناسب است؟
سقف وافل میتواند در پروژههایی که طراحی سازه، دهانهها و نیازهای معماری با این سیستم هماهنگ هستند مورد استفاده قرار گیرد. وجود قالبهای قابل استفاده مجدد و امکان ایجاد نمای مشبک زیر سقف نیز میتواند در برخی پروژهها مزیت محسوب شود.
سقف یوبوت برای چه پروژههایی مناسب است؟
یوبوت میتواند در پروژههایی که استفاده از دال مجوف با المانهای ماندگار در طراحی سازه پیشبینی شده است مورد استفاده قرار گیرد. مناسب بودن آن باید بر اساس محاسبات سازه و شرایط واقعی پروژه بررسی شود.
آیا سقف وافل مقاومت بیشتری در برابر زلزله دارد؟
نمیتوان صرفاً به دلیل نوع سقف اعلام کرد که وافل همیشه عملکرد لرزهای بهتری دارد. عملکرد سازه در برابر زلزله به طراحی کلی ساختمان، وزن سازه، سیستم باربر جانبی، جزئیات آرماتوربندی و کیفیت اجرای پروژه وابسته است.
اجرای سقف وافل سریعتر است یا یوبوت؟
سرعت اجرا به عوامل متعددی مانند مساحت پروژه، پیچیدگی پلان، سیستم زیرسازی، میزان آرماتوربندی، تجهیزات و تجربه تیم اجرایی بستگی دارد. بنابراین مقایسه سرعت باید برای یک پروژه مشخص و با شرایط اجرایی یکسان انجام شود.
سقف وافل از نظر معماری چه تفاوتی با یوبوت دارد؟
پس از خروج قالب در سقف وافل، سطح زیرین سقف میتواند به صورت مشبک باقی بماند و در برخی پروژهها به عنوان بخشی از طراحی معماری مورد استفاده قرار گیرد. در سیستم یوبوت، سطح زیرین سقف معمولاً مانند دال متعارفتر است و میتوان در صورت نیاز از پوششهای معماری استفاده کرد.
آیا انتخاب بین وافل و یوبوت فقط بر اساس قیمت انجام میشود؟
خیر. قیمت تنها یکی از عوامل تصمیمگیری است. طراحی سازه، دهانهها، بارگذاری، مقدار مصالح، هزینه قالب و زیرسازی، سرعت اجرا، نیازهای معماری و امکانات اجرایی نیز باید در انتخاب سیستم در نظر گرفته شوند.
بایا فولاد زند | تولید کننده انواع تیرچه و خرپای صنعتی